MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİPETROL ve DOĞAL GAZ MÜHENDİSLİĞİ


Teknik Seçmeli Dersler

Teknik seçmeli dersler, öğrenci tarafından altıncı sömestrin son ayında seçilip dördüncü sınıfta alınırlar. Teknik seçmeli derslerin bölüm tarafından verilen listesi aşağıdadır.


PETE 310 Petrol Mevzuatı (3-0) 3

Petrol mevzuatının tarihsel gelişimi. Petrol kanunun başlıca esasları. Orta Doğu ülkelerinde kanunlar ve kurallar.


PETE 414 Uluslararası Petrol Ekonomisi ve Politikası (3-0) 3

Petrol endüstrisinin, 1859’da Amerika’nın Pennsylvania şehrinde Drake’in petrol keşfiyle,  1980’ler de ikinci petrol fiyatlarındaki şokla dünya ekonomisinin sarsılmasına kadar geçen sürenin incelenmesi. Petrolün uluslararası ekonomi ve politikadaki önemi.Petrolün Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da Doğusal ve Batısal ekonomik ve politik sistemler için hayati önemi. Petroldeki gelişimin ekonomik ve politik sonuçları. Petrol marketinin yapısının kısa bir özeti.


PETE 422 Basınç Kontrolü (3-0) 3

Yüksek basınç alanlarının kökeni ve belirlenmesi. Basınç kontrolünün esasları. Sondaj sıvısı içindeki gazın davranışı, kabarcık oluşum mekaniği. Basınç kontrolü metotları: sondör, mühendis ve düşük choke basıncı metotları. Çatlatma basıncı gradyanı tahmini için metotlar. Yüksek basınçlı formasyonlarda sondaj ve tamamlama teknikleri. Basınç kontrolü ekipmanları. Özel problemler.


PETE 424 Sondajdaki Özel Operasyonlar

Karot alma;karotiyer tipleri.Tahlisiye;diferansiyel sıkışma(differential sticking),serbest nokta(free point) belirlemesi,sondaj dizini atımı ve geri çekme tapaları, ömrü tükenen sondaj boruları, zıpkınlar (spears) ve ıskalamalar(overshots), washover boruları, kesiciler. Sondaj sırasında ölçüm.


PETE 426 Sondaj Sıvısı Mühendisliği (3-0) 3

Kil mineralojisi ve çamurların koloit kimyası. Sondaj sıvısının reolojisi ve filtrasyon özellikleri.Yıllık performans hesaplamaları. Su bazlı çamurun kompozisyonu. Koruyucu ve düşük katkılı çamur. Emülsiyon ve köpük teorisi. Pinömatik ve petrol bazlı sondaj sıvısı kompozisyonu. Katı kontrolü. Kuyu stabilizesi. Sondaj sıvısına ait problemler.Diferansiyel sıkışma,kayıp sirkülasyon ve korozyon.


PETE 432 Nodal Sistem Analizi ileÜretim Optimizasyonu (3-0) 3

Petrol üretim ve enjeksiyon kuyuları için çözüm prosedürü. Gaz kuyularına, çakıl filtreli (gravel-paked) petrol ve gaz kuyularına,standart perfore kuyulara nodal analiz uygulaması. Özel boru hattı problemleri. Okyanus tabanlı kuyularda üretim optimizasyonu. Petrol üretim sistemlerinde üretim optimizasyonu.


PETE 434 Kuyu İyileştirme (3-0) 3

Asitleme: Karbonat ve kum taşı asitleme. Saptırıcı (diverting) katkı maddeleri:Tarihi ve uygulaması. Çatlatma: Hidrolik çatlatma prensipleri, çatlatma işlemi planlama (veri toplama), akışkan dizaynı, perfore dizaynı, arıza dizaynı,çatlatma işlemi dizaynı.Yeniden çatlatma(Re-fracturing). Çatlak asitleme.


PETE 436 Rezarvuar Karakterizasyonu (3-0) 3

Konvansiyonel yöntemler kullanılarak rezervuar heterojenetisinin belirlenmesi ve bu yöntemler için olası iyileştirmeler. Temel istatistiksel kavramların ve yöntemlerin gözden geçirilmesi. İstatistiksel yöntemler ile rezervuar kaya ve akışkan özelliklerinin değerlendirilmesi. Simülatör için veri hazırlama. Petrol rezervuarı karakterizasyonunda yeni geliştirilen metotlar. Petrol endüstrisinden durum çalışmaları.


PETE 440 Kuyu Testi analizi (3-0) 3

Yayınılabilirlik (diffusivity) denkleminin analitik çözümü ve basınç test analizinin temelleri. Yüzey sürtünmesi(skin) ve kuyu depolama(wellbore storage) kavramları. Basınç yükselim(pressure build-up) ve rezervuar akış (flow tests) testleri. Ortalama drenaj alanı basınç hesabı. Eğri abaklarının tanı aracı ve analiz tekniği olarak kullanımı. Hidrolik çatlatma yapılan kuyularda kuyu testi analizi. Doğal çatlaklı kuyularda kuyu testi analizi. Çoklu kuyu testleri, etkileşim(interference) ve puls (pulse) testleri. Kuyu testi dizaynı.


PETE 443 Geliştirilmiş Petrol Kurtarımı Yöntemleri (3-0) 3

Karışmaz akışkanla öteleme teknikleri (Immiscible fluid displacement mechanisms). Fraksiyonel akış formülü.Stabilize edilmiş/sağlamlaştırılmış zon kavramı. Su ile öteleme ve karışmaz gaz enjeksiyonunun  mekaniği ve performans hesaplamaları. Geliştirilmiş su ile öteleme metotları. Karışabilir enjeksiyon (miscible injection) metotları. Isısal metotlar: Sıcak su, buhar ve yerinde yanma. Saha dizayn parametreleri.


PETE 444 Hidrokarbon Rezervuarlarının Matematiksel Modellemesi (3-0) 3

Matematiksel modellemenin temel esasları. Gözenekli ortamda tek ve çok fazlı akış için kullanılan denklemlerin sonlu eleman/sonlu farklar formları. Sonlu fark/sonlu eleman denklemlerinin özellikleri. Matris problemleri için çözüm stratejisi teknikleri. Simülasyon denklemlerinde veri değerlendirilmesi. Durum çalışmaları.

Ön koşullar: ES 305 ve PETE 342 veya bölümün onayladığı ders.


PETE 445 Jeosistemlerde Taşınım Olayları (3-0) 3

Kütle, ısı ve momentum dengelerinin akış problemlerine uygulanması.Kabuk denklikleri. Newton yasalarına uymayan akışkanlar (Non-Newtonian fluids).Gözenekli ortamda taşınım süreçleri.


PETE 446 Isısal Kurtarım Metotları (3-0) 3

Gözenekli ortamda akışkan akışı ve ısı taşınımı. Isısal geliştirilmiş petrol kurtarımı metotlarının tanımı. Sıcak su enjeksiyonu, buhar enjeksiyonu,buhar baskını, buhar katkı maddeleri, durum geçmişleri.Yerinde yanma,ıslak yanma, süper-ıslak yanma. Gözenekli ortamda yanma reaksiyonları. Durum çalışmaları.


PETE 448 Geliştirilmiş Petrol Üretiminde Karışılabilirlik Yöntemleri (3-0)3

Hidrokarbon rezervuarlarda karışabilirliğin tanımı. Faz davranışları ve karışabilirliği, üçlü şemaları, karışabilirlik koşullarının belirlenme yöntemleri. Gaz sürücü süreçleri buharlaşma, gaz sürücü Yoğuşmalı. Tasarım özellikleri ve tahmin yöntemleri.


PETE 450 Jeotermal Mühendisliğine Giriş (3-0)3

Jeotermal rezervuarlarının, jeotermal kaynakların dağılım ve özelliklerinin sınıflandırılması. Hidrotermal sistemlerin fiziksel yönleri. Jeotermal kaynakların değerlendirilmesi. Kuyu tamamlama ve ısınma, sondaj sırasında ölçümler, sıcaklık, log, tamamlama testleri, basınç logları. Akış testi. Kuyu performans analizleri.


PETE 452 Jeotermal Sistemlerin Kimyası (3-0)3

Jeotermal sistemlerin kimyasal yapısı, su, buhar, kökeni ve suyun yaşı, jeotermal sıvılarının içindeki kimyasaların kökeni. Fiziksel özellikler, kimyasal jeotermometreler, izotop jeotermometreler. Numune ve veri toplama, su ve buhar örnekleri, jeotermal akışkanlar için analitik teknikler toplanması. Jeotermal süreçlerinde gaz bileşenleri, sıvı ve buhar, gaz basınçları arasındaki gazların dağılımı. Mineral birikimi.


PETE 460 Doğalgaz Teknolojisi (3-0)3

Doğalgazın kökeni ve özellikleri. Doğalgazın saflaştırılması ve sıvılaştırması. Doğalgazın taşınması ve dağıtımı.


PETE 462 Yeraltı Gaz Depolama (3-0)3

Gaz depolama, derece gün kavramı, baz yük, pik yük ile ilgili enerji yöntemleri. Gaz depolama rezervuarlarının, akifere depolamanın, tuz mağarasına depolamanın özellikleri. Depolama alanlarının tasarımı, geliştirilmesi ve işletilmesi.


PETE 490 Petrol Mühendisliği Araştırma (1-2)2

Problem çözme ve karar verme esasları. Araştırma deneyimi, bir ekip projesi ile rapor yazma ve sunum teknikleri.

Önkoşul: Bölümün onayı.


PETE 491 Petrol Mühendisliğ Uygulamalarında Çevre Kontrolu (3-0)3

Petrol mühendisliği çevre kontrol ilkeleri. Sondaj ve üretim faaliyetlerinin etkisi. Petrol atıkların çevre ulaşımı. Çevre koruması için planlaması. Atık yoketme yöntemleri. Kirletilmiş alanların iyileştirmesi.


PETE 491-498 Petroleum Mühendisliği Özel Durumlar (3-0)3

Bu kod numaraları katalogda düzenli yer almayan teknik seçmeli dersler için olacaktır. Dönem başlamadan önce ders içerikleri açıklanacak


PETE 492 Sondaj Mühendisliğindeki Gelişen Teknolojiler (3-0)3

Yeni geliştirilen sondaj tekniklerinin ve sondaj teknolojisinin değerlendirilmesi ve uygulanması. Sondaj teknolojisinin mühendislik yönlerinin ve tasarım faktörlerilerinin değerlendirilmesi. Kesme-kenar-teknolojisi. Ve sondaj sektörünün geleceğinin tartışılması.

Önkoşul: PETE 321, PETE 322


PETE 493 Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği Özel Konular: Yerin altından kullanıcıya gaz (3-0)3

Propan, bütan, ve propan-bütan karışımlarının kimyasal ve fiziksel özellikleri, LPG’nin endüstride ve enerji sektöründe kullanımı, miktar ve kalite kontrolu. Laboratuar testi, standartları, ölçüm kalitesi. Endüstriden konuşmacıların davet edilmesi ve saha gezileri.


PETE 495 Boru hattı transfer sistemleri I (3-0)3

Boru hatlarının önemi, boru hattı alt yapı elemanları, boru hatlarının ekonomik olarak karşılaştırlması, boru hatlarının güvenliği, taşıma görevleri ve boru hatlarının ölçüm dizaynı, boru hatlarının karlılığının araştırılması. Boru hatlarının planlanması ve dizayn edilmesi, doğru lokasyon, borular, istasyonlar, boru hattı projelerinin uygulamaya geçilmesi, boru hatlarının önlemleri, basınç kayıpları, enerji talebi, basınç değişim hesaplamaları, boru kuvvet hesaplamaları. Borular ve bağlantıları, boru ham maddesi, borunun ve bağlantılarının üretilmesi ve test edilmesi. Boru hattının yapılması ve korozyona karşı korunması.

Önkoşul: Bölüm onayı.


PETE 497 Boruda İki fazlı akış (3-0)3

Üretim borusu ya da boru hattı boyunca petrol ve gaz akışı hakkındaki temel bilgiler. Akış tipinin tahmini, akış karakteri ve basınç düşüşünün belirlenmesi. Eğimli sistemlerde akış özelliklerinin analiz edilmesi. Yaygın iki fazlı akış modellerinin kullanılması.